en sv

Μακρακώμη

Από το 2010 και εξής το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Φθιώτιδος και Ευρυτανίας (πρώην ΙΔ΄ ΕΠΚΑ) έχουν από κοινού πραγματοποιήσει αρχαιολογικές έρευνες στη δυτική κοιλάδα του Σπερχειού, στο Δήμο Μακρακώμης, ως μέρος του Αρχαιολογικού Προγράμματος Μακρακώμης (MALP: Makrakomi Archaeological Landscapes Project) υπό τη διεύθυνση της Προϊσταμένης της Εφορείας Μαρίας-Φωτεινής Παπακωνσταντίνου. Υπεύθυνος της σουηδικής ομάδας είναι ο Anton Bonnier από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ και το επίκεντρο της έρευνας υπήρξαν δύο ελληνιστικοί οχυρωμένοι λόφοι, ο Προφήτης Ηλίας και η Καστροράχη, με τον αντίστοιχο περιβάλλοντα χώρο. Το 2014 ολοκληρώσαμε μια εκτεταμένη επιφανειακή έρευνα που στόχο είχε να εντοπίσει και να καταγράψει την πυκνότητα των επιφανειακών ευρημάτων και τον τρόπο κατανομής τους σε σχέση με τις συγκεκριμένες οχυρώσεις.

Το 2015 θα συνεχίσουμε την επιφανειακή έρευνα εντοπισμού αρχιτεκτονικών καταλοίπων που ξεκίνησε το 2011. Ο στόχος της έρευνας αυτής είναι μέσω της νέας τεχνολογίας GPS να καταγράψουμε τα ορατά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα στις θέσεις, όπου έχει προηγηθεί επιφανειακή έρευνα στο πλαίσιο του Προγράμματος. Επίσης θα ολοκληρώσουμε την εκ νέου επιφανειακή έρευνα που ξεκίνησε το 2014, η οποία θα πραγματοποιηθεί σε περιοχές που έχουν ήδη «χτενιστεί» προκειμένου να ελεγχθεί η μεθοδολογία της εντατικής επιφανειακής έρευνας και να περισυλλεγούν αντιπροσωπευτικά δείγματα μελέτης χρονολογήσιμων επιφανειακών ευρημάτων (κυρίως αρχαία κεραμική). Η έρευνα θα επικεντρωθεί αφενός στο Τμήμα C (Area C) (ανατολικές πλαγιές και αγροί κάτω από τον Προφήτη Ηλία) και αφετέρου στα Τμήματα D και Ε (Areas D and E) στην Καστροράχη. Η φετινή ερευνητική περίοδος θα είναι η τελευταία έρευνα πεδίου που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ερευνητικού Αρχαιολογικού Προγράμματος Μακρακώμης (MALP). Παρόλο που απαιτείται περισσότερη ανάλυση των δεδομένων, η έρευνα του MALP έχει προσφέρει νέες σημαντικές πληροφορίες για τη δυναμική των οικισμών στη δυτική κοιλάδα του Σπερχειού στους ιστορικούς χρόνους, ιδιαίτερα από την κλασική έως τη ρωμαϊκή περίοδο.

Καλαυρεία

Τον Ιούνιο του 2015 ξεκίνησε ένας νέος κύκλος ανασκαφικής έρευνας στο Ιερό του Ποσειδώνα στην Καλαυρεία του Πόρου υπό τη διεύθυνση του δρ. Arto Pentinnen, Διευθυντή του Σουηδικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.

Η ανασκαφική περίοδος του 2015 αποτέλεσε μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος αρχαιολογίας πεδίου, το οποίο οργάνωσε το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ. Ανασκάφηκαν τέσσερις τομές σε ένα μέχρι πρότινος ανεξερεύνητο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου που ανήκε στην αρχαία πόλη Καλαυρεία.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα αρχαιολογίας πεδίου στον Πόρο

Την εποπτεία είχε η τότε Υποδιευθύντρια του Ινστιτούτου, δρ. Monica Nilsson, μαζί με την Therese Paulson, υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Αρχαιολογίας και Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Σύντομα θα αναρτηθεί πλήρης έκθεση αποτελεσμάτων των ανασκαφών.

Ερμιόνη

Μια νέα ελληνο-σουηδική συνεργασία με επίκεντρο την αρχαία πόλη της Ερμιόνης:

Ένα ελληνικό αστικό τοπίο και οι άνθρωποί του. Μια έρευνα για την Αρχαία Ερμιόνη.

Το 2015, το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών ξεκίνησε, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας, ένα τριετές ερευνητικό πρόγραμμα για την αρχαία Ερμιόνη, πόλη η οποία μας είναι γνωστή από αρχαίες γραπτές πηγές και αρχαιολογικά ευρήματα που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια επιφανειακών ερευνών και σωστικών ανασκαφών. Τη γενική διεύθυνση του εν λόγω προγράμματος έχει αναλάβει η δρ. Άλκηστις Παπαδημητρίου, Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας και για τη σουηδική ομάδα υπεύθυνη είναι η δρ. Jenny Wallensten, Υποδιευθύντρια του Σουηδικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.

H αρχαία πόλη των Ερμιονέων (η σημερινή Ερμιόνη της Αργολίδας) έχει μια μακρά ιστορία. Ο Όμηρος αναφέρει την Ερμιόνη ως μια από τις πόλεις που είχε υπό την κυριαρχία του ο Διομήδης (Ιλ. Β 560) και οι Ερμιονείς έστειλαν πλοία στη Σαλαμίνα, καθώς και εκστρατευτικό σώμα στις Πλαταιές. Όταν ο Παυσανίας επισκέφθηκε την Ερμιόνη το 2ο αιώνα μ.Χ., βρήκε μια πόλη με “διάφορα αξιοθέατα που θα μπορούσε να γράψει κανείς γι’ αυτά” (Παυσ. 2.34.11).

Η Αρχαία Ερμιόνη βρίσκεται ως επί το πλείστον κρυμμένη κάτω από τη σημερινή πόλη. Φωτογραφία: Jenny Wallensten

Παρόλο που η αρχαία πόλη ως επί το πλείστον βρίσκεται κάτω από τη σημερινή Ερμιόνη, έχουν εντοπιστεί αρκετά τμήματα των αρχαίων τειχών ούτως ώστε να οριοθετείται κατά προσέγγιση η έκταση της πόλης, ενώ τα κατάλοιπα του αρχαίου υδραγωγείου μας δείχνουν το δίκτυο ύδρευσής της.  Ο Παυσανίας αναφέρει μια σειρά εντυπωσιακών ναών και ιερών (μεταξύ άλλων ναούς που σπανίζουν, όπως λ.χ. ναοί αφιερωμένοι στoν Ήλιο και στις Χάριτες), δείγματα των οποίων είναι ορατά ακόμα και σήμερα στο ακρωτήριο Μπίστι, που λειτουργούσε ως ακρόπολη, όπως επίσης και εντός της σημερινής πόλης. Ο αρχαίος ναός που έχει εντοπιστεί κάτω από την εκκλησία των Ταξιαρχών έχει ταυτιστεί πιθανώς με το ναό της Χθόνιας Δήμητρας, προς τιμήν της οποίας τελούνταν κάθε χρόνο τα Χθόνια, μια περίεργη τελετουργία (περίεργη ακόμα και στα μάτια του Παυσανία!), κατά την οποία τέσσερις ηλικιωμένες γυναίκες σκότωναν με δρεπάνια τέσσερις αγελάδες μέσα στο ναό (Παυσ. 2.35.5-8).

Στόχος του προγράμματος

Ο κυρίαρχος στόχος της έρευνας είναι η καλύτερη κατανόηση της δομής της κοινωνικής ζωής σε μια πόλη-κράτος μέσα σε ένα ευρύ διαχρονικό πλαίσιο (από την αρχαϊκή περίοδο έως τους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους). Για την υλοποίηση αυτού του στόχου θα μελετηθούν συνδυαστικά τα ακόλουθα:

  • οικιστικό περιβάλλον
  • οικογένεια και άλλες κοινωνικές δομές
  • ιεροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των νεκρικών τελετών

Η καινοτόμος ιδέα του προγράμματος Ένα ελληνικό αστικό τοπίο και οι άνθρωποί του (A Greek cityscape and its people) αρχικά είναι να δημιουργήσει μία στην κυριολεξία τρισδιάστατη τοπογραφική πλατφόρμα, την οποία στη συνέχεια θα επιχειρήσουμε να εμπλουτίσουμε με ανθρώπινη ζωή μέσω αρχαιολογικών, οστεολογικών, παλαιοπαθολογικών και ανθρωπολογικών ερευνών, οι οποίες θα συνδυαστούν με μελέτες που αφορούν τελετουργίες και θρησκευτικές δοξασίες. Θα προσκαλέσουμε ειδικούς σε αυτούς καθώς και σε άλλους τομείς για ατομική μελέτη που θα συνεισφέρει και θα προάγει τις γνώσεις μας για το αστικό τοπίο της αρχαίας Ερμιόνης και τους κατοίκους της.

Μάλθη

Ο οχυρωμένος οικισμός της Μάλθης βρίσκεται στην κορυφή ενός λόφου που υψώνεται στην κοιλάδα Σουλιμά της βόρειας Μεσσηνίας. Ανασκάφηκε τη δεκαετία του 1930 από τον Σουηδό Natan Valmin και τα αποτελέσματα των ερευνών δημοσιεύθηκαν στο The Swedish Messenia Expedition, Lund 1938. Παρόλο που αποτελεί έναν από τους πιο ολοκληρωμένα ανεσκαμμένους οικισμούς αυτής της περιόδου, η δημοσίευση είναι προβληματική για πολλούς λόγους, μεταξύ άλλων λόγω της αμφιλεγόμενης χρονολόγησης της κεραμικής ακολουθίας, θεμάτων που άπτονται της χρονολόγησης του οχυρωματικού τείχους, καθώς επίσης λόγω της πληθώρας λαθών στις σχεδιαστικές αποτυπώσεις. Για το λόγο αυτό η Μάλθη έχει περιθωριοποιηθεί στις πρόσφατες συζητήσεις γύρω από την ανάπτυξη των ιεραρχημένων κοινωνιών και τις διαδικασίες οργάνωσης πόλεων.

Προκειμένου να προσπελαστούν τα εμπόδια αυτά δημιουργήθηκε το πενταετές Πρόγραμμα Χαρτογράφησης Μάλθης (Malthi Mapping Project) με τους εξής στόχους: (1) τη δημιουργία ενός έγκυρου σχεδίου του οικισμού, (2) τη διερεύνηση της χρονολόγησης και κατασκευής της οχύρωσης, (3) την ταύτιση πιθανών φάσεων στην αρχιτεκτονική ανάπτυξη του οικισμού, καθώς και (4) τη δημιουργία μιας επικαιροποιημένης κεραμικής ακολουθίας.

Καθαρισμός του οχυρωματικού τείχους της Μάλθης, πλησίον της βόρειας πύλης. Το αρχαίο τείχος, πάνω στο οποίο ο Natan Valmin ανοικοδόμησε ένα λεπτό λίθινο τείχος για να εμποδίσει την είσοδο των ζώων, δείχνει αισθητά μεγαλύτερο σε πάχος. Φωτογραφία: Jacquelyn Clements

Το Πρόγραμμα διεξάγεται υπό τη διεύθυνση του δρ. Michael Lindblom σε συνεργασία με τη Rebecca Worsham και με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Στις εργασίες του 2015 περιλαμβάνονται εκτεταμένες εργασίες καθαρισμού εντός του οικισμού και περιμετρικά της οχύρωσης, καθώς και η εκ νέου ερμηνευτική αποτύπωση όλων των ορατών αρχιτεκτονικών καταλοίπων με τη χρήση DGPS (Differential Global Positioning System) και επίγειας τρισδιάστατης σάρωσης λέιζερ. Η τρισδιάστατη σάρωση διεξήχθη σε συνεργασία με τη Rachel Opitz από το Spatial Archaeometry Research Collaborations (SPARC).

Το 2015, κατά τη διαδικασία αποτύπωσης των ορατών καταλοίπων με χρήση DGPS και επίγειας τρισδιάστατης σάρωσης λέιζερ. Φωτογραφία: Jacquelyn Clements

Στόχος των εργασιών για την ερευνητική περίοδο του 2016 είναι να πραγματοποιηθούν ανασκαφές σε επαφή με την εσωτερική και εξωτερική πλευρά του οχυρωματικού τείχους, εντός μιας αποθήκης πλησίον του τείχους, καθώς και βορειο-ανατολικά του υψηλότερου ανδήρου. Επιπλέον, έχει προγραμματιστεί μη επανδρωμένη αεροφωτογράφηση, της οποίας οι φωτογραφίες θα προσαρμοστούν στην υπάρχουσα τρισδιάστατη μακέτα του οικισμού.

Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών

Το Σουηδικό Ινστιτούτο μαζί με το Σύλλογο Σουηδικής Γλώσσας της Αθήνας γιόρτασε την Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών στην Πλατεία Κλαυθμώνος το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2015.

Το πολύγλωσσο φεστιβάλ με εκδηλώσεις και δρώμενα, οργανώθηκε από κοινού με άλλες έντεκα χώρες, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από ιδρύματα και τις πρεσβείες τους, όλα μέλη της EUNIC (European Union National Institutes for Culture) Αθήνας, με στόχο την προώθηση της εκμάθησης γλωσσών.

Δελτίο τύπου στα Ελληνικά: http://www.sia.gr/…/EDL-Press-Release-European-Day-of-Langu…

Αιγαιακές Διαλέξεις - Πρόγραμμα Φθινοπώρου 2015

Το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών και ο Αιγεύς – Εταιρεία Αιγαιακής Προϊστορίας βρίσκονται στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουν την έναρξη των Αιγαιακών διαλέξεων για το Φθινόπωρο. Όλες οι διαλέξεις θα λάβουν χώρα στο Σουηδικό Ινστιτούτο (Μητσαίων 9, Αθήνα), στις 19:00 στις ακόλουθες ημερομηνίες:

Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2015

Middle Kalamas Archaeology Project, Thesprotia: 2011-2015 (in Greek)
Georgia Kourtessi-Philippakis (Associate Professor of Prehistoric Archaeology, University of Athens, Greece)

Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2015

Prehistoric communities and woodland resources in Greece. Anthracological (wood charcoal) analyses in context (in Greek)
Maria Ntinou (M.H. Wiener Laboratory for Archaeological Science, ASCSA)

Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου 2015

Horns under the Axe
Helene Whittaker (Department of Historical Studies, University of Gothenburg)

Όλα τα σεμινάρια είναι δωρεάν και πραγματοποιούνται στο Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών, Μητσαίων 9. Δεν απαιτείται εγγραφή.

Καλώς ορίσατε!

Για ερωτήσεις, παρακαλώ επικοινωνήστε με τους διοργανωτές Arto Penttinen ή την Ομάδα Αιγεύς.
arto.penttinen[at]sia[dot]gr
aegeussociety[at]gmail[dot]com

Text Archives

Κείμενα του μήνα Οκτωβρίου 2015

Πρόσφατα κείμενα

Νέα Ινστιτούτου

Έρευνα

Εκπαίδευση

Πολιτιστικές εκδηλώσεις

Δημοσιεύσεις

Εναλλακτικά αρχεία

Arkeologiska forskringsprojekt

Skribenter

Text Calendar

We use cookies. By browsing our site you agree to our use of cookies.

Accept cookies Find out more