en sv

Βλοχός, Θεσσαλία (2015– εν εξελίξει)

Ελληνο-σουηδική αρχαιολογική έρευνα πεδίου στη Δυτική Θεσσαλία

Δημοσιευμένο: 07/04/2020

Ο αρχαιολογικός χώρος του Βλοχού βρίσκεται τρία χιλιόμετρα βόρεια της πόλης του Παλαμά στη δυτική Θεσσαλία και εκτείνεται στην κορυφή και τις άμεσες παρυφές του λόφου Στρογγυλοβούνι. Ένα αρχαιολογικό πρόγραμμα (The Vlochos Archaeological Project) πραγματοποιήθηκε τα έτη 2016–2018 ως μια συνεργασία μεταξύ της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καρδίτσας και του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών, με σκοπό την καταγραφή των εκτεταμένων αρχαιολογικών ευρημάτων πολλαπλών αρχαίων περιόδων.

Ασέα Αρκαδίας

Η Ασέα βρίσκεται στην καρδιά της Πελοποννήσου. Στη μέση/ανώτερη παλαιολιθική εποχή εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι κάτοικοι στην κοιλάδα της Ασέας (περίπου 40.000 Π.Σ.) και ζόυσαν από το κυνήγι και το ψάρεμα. Κατά μεγάλα διαστήματα της νεολιθικής και εποχής του Χαλκού υπήρχαν αρκετοί οικισμοί στην κοιλάδα, εκ των οποίων ο σημαντικότερος βρισκόταν στο λόφο Παλαιοκάστρου Ασέας.

Παλαιόκαστρο Ασεάς. Φωτογραφία: J. Forsén

Μετά τους σκοτεινούς αιώνες αναπτύχθηκε ένας αστικός οικισμός στο Παλαιόκαστρο και γύρω από αυτό με το λόφο ως ακρόπολη. Μόλις βόρεια της ακρόπολης υπήρχε ο τόπος λατρείας, ο οποίος ιδιαίτερα κατά την κλασική εποχή προσέλκυε επισκέπτες από κοντινά και απομακρυσμένα μέρη, οι οποίοι προσέφεραν αφιερώματα. Αυτά και πολλά περισσότερα έχουν έρθει στο φως με την Επιφανειακή Έρευνα Κοιλάδας Ασέας κατά το διάστημα 1994-1996 υπό τη διεύθυνση της δρ. Jeanette Forsén του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ. Ως άμεσο επακόλουθο της επιφανειακής έρευνας ήταν να ανασκαφεί το 1997 ο υστεροαρχαϊκός ναός στην κορυφή του όρους Άγιος Ηλίας στην Ασέα. Κατά τη διάρκεια τεσσάρων εβδομάδων έρευνας Σουηδοί, Φινλανδοί και Νορβηγοί ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις για μια σχεδόν αδιάκοπη τέλεση ιεροπραξιών από την ύστερη εποχή του Χαλκού έως τους ελληνιστικούς χρόνους. Επιπλέον αποκαλύφθηκαν σποραδικά ευρήματα μεταγενέστερων χρόνων. Το 2000 ολοκληρώθηκε η αποτύπωση των τειχών στο Παλαιόκαστρο Ασέας και κάτω από αυτό. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης αυτής δείχνουν πως μόνον τα αντερείσματα χρονολογούνται στην ελληνιστική εποχή, ενώ άλλα τείχη πάνω στην ακρόπολη ανήκουν στην κλασική εποχή.

Jeannette Forsén

Ασίνη Αργολίδας

Στην Ιλιάδα, στον κατάλογο των νηών, ο Όμηρος κατονομάζει αυτούς που έστειλαν πλοία στον Τρωικό πόλεμο. Όσον αφορά την Αργολίδα σημειώνει ότι η Ασίνη, που βρίσκεται στο μυχό του όρμου έστειλε έξι πλοία. Η Ασίνη αυτή έχει ταυτιστεί με το σημερινό Καστράκι κοντά στο Τολό. Το 1920, ο Διάδοχος του βασιλικού θρόνου της Σουηδίας Gustaf Adolf ήρθε στην Ελλάδα για μια προσωπική περιήγηση. Ένας από τους λόγους που επέλεξε την Ελλάδα ως προορισμό ήταν το ενδιαφέρον του για την αρχαιολογία. Είχε ήδη λάβει μέρος σε ανασκαφές στη Σουηδία και πίστευε πως η χώρα του θα έπρεπε να συνδράμει στην εξερεύνηση της αρχαίας Ελλάδας. Υπήρξε ο εμπνευστής των ανασκαφών της Ασίνης, των πρώτων εκτεταμένων ανασκαφών της Σουηδίας στην Ελλάδα.

Σε χρονικό διάστημα δύο σχεδόν δεκαετιών, μέχρι το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Σουηδοί αρχαιολόγοι εργάστηκαν εκτεταμένα σε ανασκαφές στην Αργολίδα – πάντα υπό τη διεύθυνση του Axel W. Persson, ο οποίος ταυτίζεται με την παρουσία της σουηδικής αρχαιολογίας στην Ελλάδα. Λόγω του ότι δεν ήταν αρχαιολόγος, αλλά φιλόλογος, η Επιτροπή Ασίνης ανέθεσε στον Otto Frödin, πεπειραμένο αρχαιολόγο πεδίου, να διευθύνει τις ανασκαφές σε συνεργασία με τον Axel W. Persson. Όταν το 1938 δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα των ανασκαφών στη Στοκχόλμη στο Results of the Swedish excavation at Asine 1922-1930, αντανακλούσαν το επίκεντρο του ενδιαφέροντος των δύο διευθυντών, καθώς επίσης της αρχαιολογίας της εποχής, που δεν ήταν άλλο από την προϊστορία. Εκτεταμένες έρευνες διενεργήθηκαν στην ακρόπολη και στη λεγόμενη Κάτω Πόλη ή βόρειες πλαγιές του βράχου.

Άποψη της ακρόπολης από βόρεια τη δεκαετία του 1920. Φωτογραφία του Αρχείου Ασίνης.

Επιπλέον, ανασκάφηκαν μερικώς δύο νεκροταφεία στο λόφο Μπαρμπούνα μία της ύστερης εποχής του Χαλκού (περίπου 1600-1100 π.Χ.) στις ανατολικές πλαγιές και μία της ύστερης γεωμετρικής εποχής (8ος αιώνας π.Χ.) στις νότιες πλαγιές. Από μεθοδολογική άποψη οι ανασκαφές ήταν πολύ προηγμένες. Πολύ χώμα κοσκινίστηκε προκειμένου να μην χαθούν μικρά αντικείμενα και όλο το υλικό θεωρήθηκε αρκετά σημαντικό για να φυλαχθεί. Μία μεγάλη συλλογή οστράκων φυλάσσεται στη Συλλογή Ασίνης στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας ως αποτέλεσμα μιας ανταλλαγής υλικού που υπογράφηκε το 1930 μεταξύ της Σουηδικής Επιτροπής Ασίνης και του Ελληνικού Κράτους. Στην Ελλάδα δόθηκαν από τα σουηδικά μουσεία πολλά προϊστορικά εργαλεία από πυριτόλιθο και όπλα.

Σύνοψη των ανασκαφών

Το 1970, υπό τη διεύθυνση του Carl-Gustaf Styrenius, τότε διευθυντή του Σουηδικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, ξεκίνησαν εκ νέου οι έρευνες στην Ασίνη. Κατά την οικοδόμηση ενός οργανωμένου camping από τους αδελφούς Καραμανιόλα, ιδιοκτήτες του οικοπέδου ανατολικά της ακρόπολης, η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων εντόπισε εκτενή αρχαία κατάλοιπα. Όταν ένα χρόνο αργότερα ο Robin Hägg συμμετείχε πλέον στο πρόγραμμα, συμπεριλήφθηκαν και οι νότιες πλαγιές του λόφου Μπαρμπούνα στην ανασκαφική έρευνα. Η θέση ανασκάφηκε τα έτη 1970-1974 και έχει δημοσιευθεί ως επί το πλέιστον στα Acta του Ινστιτούτου. O Hägg έκανε την τελευταία του έρευνα πεδίου το 1989. Τα αποτελέσματα της έρευνας στη θέση Μπαρμπούνα έχουν δημοσιευθεί μερικώς στο περιοδικό Boreas του Πανεπιστημίου της Ουψάλας.

Το 1985, η Berit Wells ερεύνησε τα υστερογεωμετρικά τείχη στις βόρειες πλαγιές του λόφου Μπαρμπούνα (‘Early Greek building sacrifices’ in Early Greek cult practice, eds. R. Hägg, N. Marinatos and G.C. Nordquist, Stockholm 1988), καθώς επίσης το 1990 τη μέχρι πρότινος μη ανεσκαμμένη γωνία βόρεια του ελληνιστικού προμαχώνα (A. Penttinen, ‘Excavations on the acropolis of Asine in 1990’, Opuscula Atheniensia, 1966). Σήμερα, δεν πραγματοποιείται πλέον καμία έρευνα πεδίου στην Ασίνη.

Διαχρονικά η Ασίνη υπήρξε μια σημαντική στρατηγική θέση, γεγονός που τεκαίρεται από τις ελληνιστικές οχυρώσεις που ανεγέρθηκαν από τους Μακεδόνες (πιθανώς από τον Δημήτριο Πολιορκητή) γύρω στο 300 π.Χ., καθώς επίσης από τις τάφρους και τα φυλάκια που χτίστηκαν από τον Ιταλικό στρατό στην περίοδο της κατοχής κατά Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Άποψη της ακρόπολης με τις ελληνιστικές οχυρώσεις από ανατολικά τη δεκαετία του 1920. Φωτογραφία του Αρχείου Ασίνης.

Υπάρχει σχεδόν συνεχής κατοίκηση στην Ασίνη από τη νεολιθική εποχή και εξής. Η Ασίνη ήκμαζε καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχής του Χαλκού και συνέχιζε να ανθεί και μετά την καταστροφή των μυκηναϊκών ακροπόλεων μέχρι τις αρχές της εποχής του Σιδήρου. Μόνον γύρω στο 700 π.Χ., όταν η Ασίνη καταστράφηκε από το Άργος, διαφαίνεται μια ύφεση στον οικισμό, αλλά όχι όμως διακοπή στην  κατοίκηση, όπως είχε υποτεθεί στην παλαιά δημοσίευση. Οι κάτοικοι συνέχιζαν να ζουν εδώ, και περίπου το 300 π.Χ. η θέση επαναποικίστηκε, όταν κατασκευάστηκαν οι προαναφερθείσες οχυρώσεις.

Τη μεταγενέστερη ιστορία τη γνωρίζουμε μόνον αποσπασματικά. Στα τέλη της ρωμαϊκής εποχής (περ. 400-500 π.Χ.) ανεγέρθηκε τουλάχιστον μία λουτρική εγκατάσταση. Το 1686 ο Μοροζίνι κατέφθασε στις παραμονές της κατάληψης του Ναυπλίου. Τέλος, μετά την Ελληνική Επανάσταση Κρητικοί ψαράδες επιτέθηκαν και κατέστρεψαν ένα ακόμα τουρκικό χωριό (σύμφωνα με την παράδοση) στη νησίδα Ρόμβη και εγκαταστάθηκαν στην απέναντι ακτή, όπου ίδρυσαν το χωριό Τολό.

Άποψη του 1993 από την οχύρωση με τον προμαχώνα. Φωτογραφία: Berit Wells


Berit Wells

Μιδέα

Από το 1983 έχει ξεκινήσει το ελληνοσουηδικό πρόγραμμα συστηματικών ανασκαφών της Μιδέας στην Αργολίδα υπό τη διεύθυνση της δρ Καίτης Δημακοπούλου. Από το 2000 υπεύθυνη της σουηδικής ομάδας ανάλεβε η δρ. Ann-Louise Schallin.

Μιδέα ονομάζεται ένας λόφος στην άκρη της αργολικής πεδιάδας που υπήρξε σημαντική μυκηναϊκή ακρόπολη. Εκτός των ευρημάτων της μυκηναϊκής εποχής η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ευρήματα προγενέστερων φάσεων της προϊστορικής περιόδου, όπως επίσης και ευρήματα μεταγενέστερων περιόδων της εποχής του Χαλκού.

Τη μυκηναϊκή εποχή, γύρω στο 1200 π.Χ., κατασκευάστηκε το πλατύ τείχος της ακρόπολης που περιέκλειε τα προσβάσιμα μέρη στην κορυφή του λόφου. Εντός του τείχους της ακρόπολης έχει ανασκαφεί μια περιοχή του οικισμού, το λεγόμενο μέγαρον και τμήματα χώρων κατά μήκος της εσωτερικής πλευράς του τείχους. Κατά την περίοδο 2000-2009 οι Σουηδοί αρχαιολόγοι επικεντρώθηκαν στην ανασκαφή κατά μήκος του ανατολικού τμήματος του τείχους και ιδιαίτερα στην Ανατολική Πύλη και ανατολικά αυτής, όπου βρίσκεται μια σειρά από υπόγεια μυκηναϊκά δωμάτια.

Τα σημαντικότερα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια αυτών των ετών είναι τα ευρήματα που επιβεβαιώνουν ότι η Μιδέα υπήρξε μία από τις αντιγωνιζόμενες ακροπόλεις της μυκηναϊκής Αργολίδας, όπως μας πιστοποιούν λεπτή μυκηναϊκή κεραμική και ιδιαίτερα γραπτή, καθώς επίσης χάλκινα, υάλινα, ελεφαντοστέινα και άλλα ευρήματα από πολύτιμο υλικό. Ένας κυλινδρικός σφραγιδόλιθος από στεατίτη ενδεχομένως να είχε εισαχθεί από τη μακρινή Μεσοποταμία.

Η έρευνα κατά το 2015 επικεντρώνεται στον αρχαιολογικό χώρο με στόχο να προστεθούν περισσότερα λεπτομερή δεδομένα στην αποτύπωσή του. Μελέτη του αρχαιολογικού υλικού γίνεται κατά σύντομα χρονικά διαστήματα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Μακρακώμη

Από το 2010 και εξής το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Φθιώτιδος και Ευρυτανίας (πρώην ΙΔ΄ ΕΠΚΑ) έχουν από κοινού πραγματοποιήσει αρχαιολογικές έρευνες στη δυτική κοιλάδα του Σπερχειού, στο Δήμο Μακρακώμης, ως μέρος του Αρχαιολογικού Προγράμματος Μακρακώμης (MALP: Makrakomi Archaeological Landscapes Project) υπό τη διεύθυνση της Προϊσταμένης της Εφορείας Μαρίας-Φωτεινής Παπακωνσταντίνου. Υπεύθυνος της σουηδικής ομάδας είναι ο Anton Bonnier από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ και το επίκεντρο της έρευνας υπήρξαν δύο ελληνιστικοί οχυρωμένοι λόφοι, ο Προφήτης Ηλίας και η Καστροράχη, με τον αντίστοιχο περιβάλλοντα χώρο. Το 2014 ολοκληρώσαμε μια εκτεταμένη επιφανειακή έρευνα που στόχο είχε να εντοπίσει και να καταγράψει την πυκνότητα των επιφανειακών ευρημάτων και τον τρόπο κατανομής τους σε σχέση με τις συγκεκριμένες οχυρώσεις.

Το 2015 θα συνεχίσουμε την επιφανειακή έρευνα εντοπισμού αρχιτεκτονικών καταλοίπων που ξεκίνησε το 2011. Ο στόχος της έρευνας αυτής είναι μέσω της νέας τεχνολογίας GPS να καταγράψουμε τα ορατά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα στις θέσεις, όπου έχει προηγηθεί επιφανειακή έρευνα στο πλαίσιο του Προγράμματος. Επίσης θα ολοκληρώσουμε την εκ νέου επιφανειακή έρευνα που ξεκίνησε το 2014, η οποία θα πραγματοποιηθεί σε περιοχές που έχουν ήδη «χτενιστεί» προκειμένου να ελεγχθεί η μεθοδολογία της εντατικής επιφανειακής έρευνας και να περισυλλεγούν αντιπροσωπευτικά δείγματα μελέτης χρονολογήσιμων επιφανειακών ευρημάτων (κυρίως αρχαία κεραμική). Η έρευνα θα επικεντρωθεί αφενός στο Τμήμα C (Area C) (ανατολικές πλαγιές και αγροί κάτω από τον Προφήτη Ηλία) και αφετέρου στα Τμήματα D και Ε (Areas D and E) στην Καστροράχη. Η φετινή ερευνητική περίοδος θα είναι η τελευταία έρευνα πεδίου που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ερευνητικού Αρχαιολογικού Προγράμματος Μακρακώμης (MALP). Παρόλο που απαιτείται περισσότερη ανάλυση των δεδομένων, η έρευνα του MALP έχει προσφέρει νέες σημαντικές πληροφορίες για τη δυναμική των οικισμών στη δυτική κοιλάδα του Σπερχειού στους ιστορικούς χρόνους, ιδιαίτερα από την κλασική έως τη ρωμαϊκή περίοδο.

Καλαυρεία

Τον Ιούνιο του 2015 ξεκίνησε ένας νέος κύκλος ανασκαφικής έρευνας στο Ιερό του Ποσειδώνα στην Καλαυρεία του Πόρου υπό τη διεύθυνση του δρ. Arto Pentinnen, Διευθυντή του Σουηδικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.

Η ανασκαφική περίοδος του 2015 αποτέλεσε μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος αρχαιολογίας πεδίου, το οποίο οργάνωσε το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ. Ανασκάφηκαν τέσσερις τομές σε ένα μέχρι πρότινος ανεξερεύνητο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου που ανήκε στην αρχαία πόλη Καλαυρεία.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα αρχαιολογίας πεδίου στον Πόρο

Την εποπτεία είχε η τότε Υποδιευθύντρια του Ινστιτούτου, δρ. Monica Nilsson, μαζί με την Therese Paulson, υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Αρχαιολογίας και Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Σύντομα θα αναρτηθεί πλήρης έκθεση αποτελεσμάτων των ανασκαφών.

Ερμιόνη

Μια νέα ελληνο-σουηδική συνεργασία με επίκεντρο την αρχαία πόλη της Ερμιόνης:

Ένα ελληνικό αστικό τοπίο και οι άνθρωποί του. Μια έρευνα για την Αρχαία Ερμιόνη.

Το 2015, το Σουηδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών ξεκίνησε, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας, ένα τριετές ερευνητικό πρόγραμμα για την αρχαία Ερμιόνη, πόλη η οποία μας είναι γνωστή από αρχαίες γραπτές πηγές και αρχαιολογικά ευρήματα που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια επιφανειακών ερευνών και σωστικών ανασκαφών. Τη γενική διεύθυνση του εν λόγω προγράμματος έχει αναλάβει η δρ. Άλκηστις Παπαδημητρίου, Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας και για τη σουηδική ομάδα υπεύθυνη είναι η δρ. Jenny Wallensten, Υποδιευθύντρια του Σουηδικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.

H αρχαία πόλη των Ερμιονέων (η σημερινή Ερμιόνη της Αργολίδας) έχει μια μακρά ιστορία. Ο Όμηρος αναφέρει την Ερμιόνη ως μια από τις πόλεις που είχε υπό την κυριαρχία του ο Διομήδης (Ιλ. Β 560) και οι Ερμιονείς έστειλαν πλοία στη Σαλαμίνα, καθώς και εκστρατευτικό σώμα στις Πλαταιές. Όταν ο Παυσανίας επισκέφθηκε την Ερμιόνη το 2ο αιώνα μ.Χ., βρήκε μια πόλη με “διάφορα αξιοθέατα που θα μπορούσε να γράψει κανείς γι’ αυτά” (Παυσ. 2.34.11).

Η Αρχαία Ερμιόνη βρίσκεται ως επί το πλείστον κρυμμένη κάτω από τη σημερινή πόλη. Φωτογραφία: Jenny Wallensten

Παρόλο που η αρχαία πόλη ως επί το πλείστον βρίσκεται κάτω από τη σημερινή Ερμιόνη, έχουν εντοπιστεί αρκετά τμήματα των αρχαίων τειχών ούτως ώστε να οριοθετείται κατά προσέγγιση η έκταση της πόλης, ενώ τα κατάλοιπα του αρχαίου υδραγωγείου μας δείχνουν το δίκτυο ύδρευσής της.  Ο Παυσανίας αναφέρει μια σειρά εντυπωσιακών ναών και ιερών (μεταξύ άλλων ναούς που σπανίζουν, όπως λ.χ. ναοί αφιερωμένοι στoν Ήλιο και στις Χάριτες), δείγματα των οποίων είναι ορατά ακόμα και σήμερα στο ακρωτήριο Μπίστι, που λειτουργούσε ως ακρόπολη, όπως επίσης και εντός της σημερινής πόλης. Ο αρχαίος ναός που έχει εντοπιστεί κάτω από την εκκλησία των Ταξιαρχών έχει ταυτιστεί πιθανώς με το ναό της Χθόνιας Δήμητρας, προς τιμήν της οποίας τελούνταν κάθε χρόνο τα Χθόνια, μια περίεργη τελετουργία (περίεργη ακόμα και στα μάτια του Παυσανία!), κατά την οποία τέσσερις ηλικιωμένες γυναίκες σκότωναν με δρεπάνια τέσσερις αγελάδες μέσα στο ναό (Παυσ. 2.35.5-8).

Στόχος του προγράμματος

Ο κυρίαρχος στόχος της έρευνας είναι η καλύτερη κατανόηση της δομής της κοινωνικής ζωής σε μια πόλη-κράτος μέσα σε ένα ευρύ διαχρονικό πλαίσιο (από την αρχαϊκή περίοδο έως τους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους). Για την υλοποίηση αυτού του στόχου θα μελετηθούν συνδυαστικά τα ακόλουθα:

  • οικιστικό περιβάλλον
  • οικογένεια και άλλες κοινωνικές δομές
  • ιεροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των νεκρικών τελετών

Η καινοτόμος ιδέα του προγράμματος Ένα ελληνικό αστικό τοπίο και οι άνθρωποί του (A Greek cityscape and its people) αρχικά είναι να δημιουργήσει μία στην κυριολεξία τρισδιάστατη τοπογραφική πλατφόρμα, την οποία στη συνέχεια θα επιχειρήσουμε να εμπλουτίσουμε με ανθρώπινη ζωή μέσω αρχαιολογικών, οστεολογικών, παλαιοπαθολογικών και ανθρωπολογικών ερευνών, οι οποίες θα συνδυαστούν με μελέτες που αφορούν τελετουργίες και θρησκευτικές δοξασίες. Θα προσκαλέσουμε ειδικούς σε αυτούς καθώς και σε άλλους τομείς για ατομική μελέτη που θα συνεισφέρει και θα προάγει τις γνώσεις μας για το αστικό τοπίο της αρχαίας Ερμιόνης και τους κατοίκους της.

Μάλθη

Ο οχυρωμένος οικισμός της Μάλθης βρίσκεται στην κορυφή ενός λόφου που υψώνεται στην κοιλάδα Σουλιμά της βόρειας Μεσσηνίας. Ανασκάφηκε τη δεκαετία του 1930 από τον Σουηδό Natan Valmin και τα αποτελέσματα των ερευνών δημοσιεύθηκαν στο The Swedish Messenia Expedition, Lund 1938. Παρόλο που αποτελεί έναν από τους πιο ολοκληρωμένα ανεσκαμμένους οικισμούς αυτής της περιόδου, η δημοσίευση είναι προβληματική για πολλούς λόγους, μεταξύ άλλων λόγω της αμφιλεγόμενης χρονολόγησης της κεραμικής ακολουθίας, θεμάτων που άπτονται της χρονολόγησης του οχυρωματικού τείχους, καθώς επίσης λόγω της πληθώρας λαθών στις σχεδιαστικές αποτυπώσεις. Για το λόγο αυτό η Μάλθη έχει περιθωριοποιηθεί στις πρόσφατες συζητήσεις γύρω από την ανάπτυξη των ιεραρχημένων κοινωνιών και τις διαδικασίες οργάνωσης πόλεων.

Προκειμένου να προσπελαστούν τα εμπόδια αυτά δημιουργήθηκε το πενταετές Πρόγραμμα Χαρτογράφησης Μάλθης (Malthi Mapping Project) με τους εξής στόχους: (1) τη δημιουργία ενός έγκυρου σχεδίου του οικισμού, (2) τη διερεύνηση της χρονολόγησης και κατασκευής της οχύρωσης, (3) την ταύτιση πιθανών φάσεων στην αρχιτεκτονική ανάπτυξη του οικισμού, καθώς και (4) τη δημιουργία μιας επικαιροποιημένης κεραμικής ακολουθίας.

Καθαρισμός του οχυρωματικού τείχους της Μάλθης, πλησίον της βόρειας πύλης. Το αρχαίο τείχος, πάνω στο οποίο ο Natan Valmin ανοικοδόμησε ένα λεπτό λίθινο τείχος για να εμποδίσει την είσοδο των ζώων, δείχνει αισθητά μεγαλύτερο σε πάχος. Φωτογραφία: Jacquelyn Clements

Το Πρόγραμμα διεξάγεται υπό τη διεύθυνση του δρ. Michael Lindblom σε συνεργασία με τη Rebecca Worsham και με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Στις εργασίες του 2015 περιλαμβάνονται εκτεταμένες εργασίες καθαρισμού εντός του οικισμού και περιμετρικά της οχύρωσης, καθώς και η εκ νέου ερμηνευτική αποτύπωση όλων των ορατών αρχιτεκτονικών καταλοίπων με τη χρήση DGPS (Differential Global Positioning System) και επίγειας τρισδιάστατης σάρωσης λέιζερ. Η τρισδιάστατη σάρωση διεξήχθη σε συνεργασία με τη Rachel Opitz από το Spatial Archaeometry Research Collaborations (SPARC).

Το 2015, κατά τη διαδικασία αποτύπωσης των ορατών καταλοίπων με χρήση DGPS και επίγειας τρισδιάστατης σάρωσης λέιζερ. Φωτογραφία: Jacquelyn Clements

Στόχος των εργασιών για την ερευνητική περίοδο του 2016 είναι να πραγματοποιηθούν ανασκαφές σε επαφή με την εσωτερική και εξωτερική πλευρά του οχυρωματικού τείχους, εντός μιας αποθήκης πλησίον του τείχους, καθώς και βορειο-ανατολικά του υψηλότερου ανδήρου. Επιπλέον, έχει προγραμματιστεί μη επανδρωμένη αεροφωτογράφηση, της οποίας οι φωτογραφίες θα προσαρμοστούν στην υπάρχουσα τρισδιάστατη μακέτα του οικισμού.

Σύνολο κειμένων αρχείου: 9

Text Archives

Έρευνα/ Ερευνητικά προγράμματα

Σύνολο κειμένων αρχείου: 9

Πρόσφατα κείμενα

Νέα Ινστιτούτου

Έρευνα

Εκπαίδευση

Πολιτιστικές εκδηλώσεις

Δημοσιεύσεις

Εναλλακτικά αρχεία

Arkeologiska forskringsprojekt

Skribenter

Text Calendar

We use cookies. By browsing our site you agree to our use of cookies.

Accept cookies Find out more